Kalibre Nedir? - Rastgele Avcı Soru Cevap Bölümü
Sayın Ziyaretçimiz lütfen konu ve cevaplarınızda site içeriğine uygun mesajlar yazınız.
Aksi takdirde site içeriği dışındaki mesajlar yayınlanmaz.
Bilginize.
Ana Sayfa - Kalibre Nedir?
Konu : Kalibre Nedir? (25.03.2008 19:00:37)
Konuyu Açan:
Kadir
Değerli avcı arkadaşlar, pek çok kişi tarafından telaffuz edilen bir terim olan av silahlarıyla alakalı olan ´kalibre´ hakkında gerçek manada pek az kişi bilgilidir. Bu bağlamda bende konuya meraklı olan arkadaşlarımı bilgilendirmek bazında bu başlığı açma fikri hasıl oldu. Şöyle ki kalibre aslında bayağı karmaşık konu. Ben bu konuya burada en yalın haliyle deyinecem.Bu meseleyi daha basite indirgemek için önce Yivsizler ve yivliler diye 2 ´ye ayırmalıyız.İsterseniz yivlilere sonra deyinelim.Önce Yivsizlerden başlayalım işe.
1). Yivsiz Av Tüfeklerinde Kalibre (Çap-Numara): Yivsizlerde kalibre pek kullanılmaz.Kalibre yerine genelde “numara” yada “çap” gibi terimler kullanılır.Örneğin; çok duyarsınız 20 numara Yivsiz Av tüfeği gibi. Yivlilerde ise çoğunlukla numara-çap yerine kalibre kullanılır. O kısma sonra girelim Ama Örneğin 12 kalibre çapında yivsiz bir av tüfeği demek Hayali olarak 453,6 gr.(Yaklaşık yarım kilo) saf kurşunun 12 ´ye eşit hacime bölünmesiyle ve elde edilen 12 ayrı düzgün bir küre şeklindeki bilyeden bir tanesinin çapının cm., mm., yada inc olarak karşılığı o silahın namlusunun iç çapına eşittir.Tabii şok olayı bu hesaplamada dikkate alınmaz.Namludaki şoklar sonucu namlu ucuna yakın bir miktar daha daralma olur.Bu hesaplamadan da anlaşılacağı üzere ´çap´ ifadesi yivsiz av tüfeklerinde sadece namlunun karşılıklı ve içten içe en uzak noktaları arasındaki mesafeyi yani kabaca iç genişliğini belirtilir, yani nalu uzunluğu hakkında herhangi bir ip ucu vermez.Bir örnek daha verecek olursak Dolaysıyla 16 numara çapında yivsiz bir av tüfeğinden kasıt 1 Gauge = 1 Pound (yani bizim ağırlık ölçüleriyle yaklaşık yarım kilo 453,6gr. olan) saf kurşundan 16 tane ve birbiriyle bire-bir eşit hacimli bilye elde edilmesi sonucunda bu bilyelerin herhangi birinin çapı o silahın gerçek namlu çapını verir.Bu nedenledir ki 16,20,24,28,32, 36 gibi çap sayısı büyüdükçe bu bilyelerin hacim ve çapı küçüleceğinden sayı büyüdükçe gerçek çap küçülür. Bu bağlamda tekrar söylemekte fayda görüyorum bu kural sadece ve sadece Yivsizlerde geçerli. Herkese Saygılarımla.

Cevap : teşekkür (10.08.2008 17:57:22)
Cevap Yazan:
recep yaman
ben daha yeni üye olmuş genç arkadaşlardanım verdiğinir bilgi için teşekkür ederim. ben de tam olarak bunu arıyordum tekra teşekkürlerimi sunuyorum kadir bey

Cevap : Yivli Av Tüfekleri (02.09.2008 23:14:36)
Cevap Yazan:
Kadir
Kalibre konusuna girmeden önce, yivli av tüfeğinin ne demek olduğunu bilmeyen bazı arkadaşlar olabileceği düşüncesiyle, öncelikle yivli av tüfeğinin ne anlama geldiğini açıklamak istiyorum.Yivli av tüfeklerine yivli denmesinin sebebi namlularının içinde helezonik biçimde boydan boya ilerleyen girinti”yiv” ve çıkıntı “set” olmasıdır.Tabii bu yiv-setlerin oranı belli formüllerle hesaplanır ve çeşitli tüfeklerde farlılık gösterir.Bunlar bazı silahlarda sık aralıklarla, kimilerinde ise daha seyrek olur ve yiv -set sayısı da farklılık gösterebilir. Tabii burada o kısımlara girmeye gerek yok. Değerli avcı arkadaşlar,namlu içindeki bu yiv-setlerin önemi şudur ,çevremizde yaygın olarak kullanılan yivsiz av tüfeklerinde namlunun içi tamamen düz, kaval gibi olduğundan mermi hedefe takla atarak gider. Yivli tüfeklerde ise, namlu içindeki helezonik olarak boydan boya uzanan yiv ve setlerle çekirdeğin iletişimi neticesinde, çekirdeğin yiv setlere adeta bir trenin raya oturması gibi uyumu sayesinde, namlu içerisinde kendi etrafında döner ve şekilde namluyu terk eden çekirdek adeta topaç gibi kendi ekseni etrafında bu dönme hareketine devam ederek bir taraftan da hızla hedefe doğru ilerler. Çekirdek sürekli döndüğünden havayı adeta buguvari bir şekilde delerek ilerleyen yivli av tüfeği çekirdeği yivsizlere kıyasla daha istikrarlı bir şekilde, yörüngesinden çok az sapmayla hedefe ulaşır. Sıradan bir yivli av tüfeğinin çekirdeğinin namlu ağzı çıkış hızını yivsizlerle kıyaslayacak olursak yaklaşık 2 katı olduğunu görürüz. Bu farkın oranı kullanılan barut miktarı(kovan uzunluğu, çap,çekirdek ağırlığı) vb. faktörlere bağlı olarak daha da artabilir.Bu yüzdendir ki günümüzde uzun mesafe atışları yapmaya yönelik üretilen yüksek teknoloji ürünü kaliteli ve pahalı askeri tüfekler hep yivlidir.Bunun yanı sıra av gibi sivil amaçlara yönelik üretilen Yivli Av tüfekleri de diğer ülkelerde olduğu gibi ülkemizde de uygun şartları taşıyan avcılara ruhsatlı olarak verilmektedir.Ancak şuan ülkemizdeki yivsiz av tüfeklerinin tamamı dışarıdan ithal edilerek sadece MKE tarafından satışa sunulmaktadır.Yani diğer bir deyişle başka ülkelerden farklı olarak bu konuda bir tekel uygulaması söz konudur Ülkemizde yerli imkanlarla üretilen pek çok yivsiz av tüfeği ve tabanca markası olması ve hatta bazı markaların ürünlerini dışarı ihraç etmemize rağmen, maalesef henüz bir tane bile yerli yivli av tüfeği markamız yoktur.Dışarıdan ithal edilerek getirilen bu tüfeklerin fiyatları katlandığından çok yüksek olarak alıcıya yansıtılmaktadır.Ayrıca getirilen bu tüfeklerin kalibreleri, modelleri ve marka gibi seçenekleri de çok kısıtlıdır.Belli markaların sadece belli kalibreleri getirilmektedir.Bu durum ülkemizdeki yivli meraklısı pek avcının en büyük problemini teşkil etmektedir.Ülkemizde yivsiz av tüfeği üretilmemesi avcılar açısından yukarıda belirttiğim sorunları doğururken,ithalat nedeniyle milli sermayemiz ülke dışına çıkmakta ayrıca yerli sanayimiz açısından da önemli bir sanayi dalının hiç üretim yapamamasından dolayı gelişememesi ve ekonomik açıdan da ülke ve millet olarak önemli ihracat kalemi olabilecek bir sanayi dalından mahrum kalmaktayız.Ülke olarak şu ana kadar yivsiz av tüfeklerinde dünyadaki gelişmeleri takip ederek elde ettiğimiz başarıyı aynı şekilde gelecekte Yivli Av Tüfeği sanayinde de yakalamamız ümidiyle.Herkese saygılarımla.

Cevap : Yivli Silahlarda Kalibre (04.09.2008 15:26:58)
Cevap Yazan:
Kadir
2-Yivli Silahlarda Kalibre(Çap) : Yivli silahlarda çap namlunun iç genişliğinin ifadesidir. Karşılıklı setler arasındaki mesafenin inç yada mm. olarak ifadesidir.Yivli silahlarda kalibre sadece namlu iç çapı yada mermi çekirdeğin çapını belirtmede kullanılır. Kalibre kovan boyu fişek yatağı uzunluğu hakkında hiçbir bilgi vermez.
Kalibre konusunda bilmeniz gereken önemli bir bilgi 1 inç = 2,54 cm=25,4 mm. olduğudur. Bu ölçü birimleri değişik ülkelerde farklılık gösterir. Bazı ülkeler inç’i kullanır alır kimi ülkeler ise mm. yi kullanır. Bu farklılıklardan dolayı özellikle yivli silahlarda kalibre ve çap konusunda zaman zaman çok kafamız karışabilir Ama genel olarak yivli silahlarda ölçü çok hassas olduğundan cm. pek kullanılmaz inç veya mm. kullanılır. Buna göre yivlilerde kalibreyle ilgili aşağıdaki tabloyu sizlerde rahatlıkla düzenleyebilirsiniz. Aşağıdaki tabloya sadece çok kullanılan belli başlı çapları koydum.Sizde benzer mantıkla istediğiniz çapın kaç kalibre olduğunu hesaplayıp rahatlıkla bulabilirsiniz.

KALİBRE Silahın Çap Ölçüleri
İnç (Çap) mm.(Çap)
22 0,22 5,59
30 0,30 7,62
42 0,42 10,67
45 0,45 11,43
50 0,50 12,70


Yukarıdaki tabloda ilk iki sütuna dikkatlice incelerseniz 30 kalibrelik bir yivli silah dendiğinde sadece setler arasındaki iç çapı 0,30 inç( =7,62mm) olan silah; yani ülkemizdeki yaygın kullanımı bulunan 7.62mm.’lik bir tüfek aklımıza gelmelidir. Örneğin ülkemizde kullanılan 7,62x51 boyutlarında kovanı olan G3 askeri tüfeği 30 kalibrelik bir silahtır. Burada ilk terim çapın 30 kalibre olduğunu, ikinci terim ise kovan boyunun 51 mm olduğunu gösterir. Yukarı da belirttiğim gibi kalibre sadece çapla ilgilidir kovan boyuyla ilgili değildir. Kovan boyu, namlunun hemen bitiminde fişek yatağını ilgilendiren ve kullanılan barut miktarı hakkında kabaca bilgi veren bir terimdir. Kalibreyle ilgili değildir.Örneğin; popüler çaplardan 7,62x51 ebadında kovan atan silah ile 7,62x54 ölçülerinde kovan atan silahı kalibre yönünden kıyaslayacak olursak; her iki silahta 30 kalibreliktir. Yani namlu iç çapları aynıdır. Sadece kovan boyu ve diğer ebatları farklıdır. Birinin kovan boyu diğerinden 3mm uzundur. Bu nedenle çekirdek çapları aynı olsada birinin kovanı diğerinde kullanılmaz. Zaten her silahın kendine özgü ölçülerde fişek yatağı var.
. Kalibreyi bazen çekirdek kalınlığını belirtmekte de kullanılabilir. Ancak burada dikkat edilmesi gereken önemli husus silah yivli silahlarda kullanılan kalibrenin teriminin sadece çap yani genişlikle ile ilgili bir terim olmasıdır. Bu bağlamda önemli bir diğer konuda mermi kovanlarının üzerinde yazılı olan çapa ticari çap denir. Birde mermi kovanının mevcut kalınlığını(çapını) hassas aletlerle ölçülerek elde edilen çap vardı ki buna da “gerçek çap” denir. Gerçek çap, ticari çaptan daima bir miktar fazla çıkar. Bunun nedeni çekirdeğin yiv setlere daha iyi oturmasını sağlayarak gaz kaçağının önlenmesi ve dolaysıyla performansın artırılmasıdır.
Değerli avci arkadaşlar sizlerinde bildiği üzere kalibre konusu çok karmaşık ve üzerinde kitap yazılacak kadar detaylı konu. Ben burada kalibre hakkındaki bilgileri imkanlarım ölçüsünde sadece pratiğe yönelik olarak çok özet şekilde arkadaşların bilgilerine sunmaya çalıştım. Bu konuda bilgilenmek isteyen arkadaşlara bir nebze de olsa faydalı olduysam ne mutlu bana. Şunu unutmayalım ki hayatta başımıza ne gelirse hep bilgisizlikten gelir.Ayrıca paylaşılmayan bilgi toprağın altındaki hazineye benzer, çünkü kimseye en ufak faydası olmaz.Herkese Saygılarımla.

Cevap : Yivsizlerde çap (17.09.2008 09:20:34)
Cevap Yazan:
Kadir
Bu arada değerli avcı arkadaşlar yukarıdaki bilgilere bir ilave yapmak istiyorum .Yivsiz av tüfeklerinde kalibre konusunda bir istisna var.Şöyle ki ülkemizde 36 numara olarak tabir edilen av tüfeklerinde gerçekte namlu iç çapı 0,410 kalibredir.(yani namlu iç çapı 10,41mm. ‘dir.) Oysa yukarıdaki mantığa göre bu çaptaki (yani 10,41mm) bir tüfeğin 36 numara değil, yaklaşık 67 numara olması lazım. Çünkü 36 numaranın iç çapını hesaplarsanız be değerden daha büyük çıkıyor.Bu nedenle 36 numara olarak bilinen yivsiz av tüfeğinde bu kural geçerli değildir.

Cevap : gusel (18.06.2009 20:01:13)
Cevap Yazan:
gokhan koç
Şehir: YOZGAT
Ya harbı cok gusel anlatmısın. Sımdı ben askerlık yapmadım ama kalıbre dıye bısı sordular bı kursa gıttım ozel, cevablayamadım ordada acıklamadılar baktım sızzın bu sayfadan ve ne oldugunu anladım kısaca ´cap,numara´ demekmıs ınce dusununuz ıcın cok tesekkur ederım. SAOLUN

Toplam 2 sayfadan 1. sayfa görüntüleniyor.1>Son »
Sitemizin "Soru Cevap Bölümünde" Yayınlanan Videolar, Resimler, Makaleler, Vs. Ekleyen Kişiye Aittir.
Bunlardan Doğacak Sorunlardan RASTGELEAVCI.COM Sorumlu Tutulamaz.
© RASTGELEAVCI.COM Tüm Hakları Saklıdır.